İş güvenliği kontrol listesi, işyerindeki riskleri sistematik olarak tespit edip önlem almanızı sağlar. Bu rehberde, adım adım nasıl oluşturulur, hangi maddeler eklenmeli ve uygulamada nasıl kullanılır öğrenin.
1. Kontrol Listesi Hazırlama Adımları
- Risk Analizi Yapın: İşyerindeki tehlikeleri (yüksekten düşme, kimyasal maruziyet, elektrik tehlikesi vb.) belirleyin.
- Hedef Belirleyin: Kontrol listesinin hangi alanları kapsayacağını (iş ekipmanları, kişisel koruyucu donanım, acil durum planları) netleştirin.
- Standartları Referans Alın: Ulusal ve uluslararası iş güvenliği standartlarını (ISO 45001, TL 9000 vb.) göz önünde bulundurun.
- Madde Listesi Oluşturun: Her risk için kontrol maddesi ekleyin; örneğin: "Kişisel koruyucu ekipman (PPE) uygun mu?", "Yangın söndürme cihazı çalışır durumda mı?".
- İlgili Kişileri Belirleyin: Kontrolü kim yapacak, kim onaylayacak? Sorumlulukları netleştirin.
- İzleme ve Güncelleme Planı: Kontrol listesini periyodik olarak gözden geçirin ve yeni riskler ortaya çıktığında güncelleyin.
2. Örnek Kontrol Listesi Şablonu
| Alan | Kontrol Maddesi | Sorumlu | Durum |
|---|---|---|---|
| Kişisel Koruyucu Ekipman | PPE uygun mu? | İşçi | ✓ |
| Elektrik Güvenliği | Elektrik tesisatı izinsiz müdahaleye açık mı? | İşçi | ✗ |
| Yangın Güvenliği | Yangın söndürme cihazı çalışır durumda mı? | İşçi | ✓ |
| İlk Yardım | İlk yardım kutusu eksiksiz mi? | İşçi | ✓ |
| Çalışma Ortamı | Hava kalitesi yeterli mi? | İşçi | ✗ |
3. Uygulamada Karar Tablosu
| Durum | Alınacak Eylem |
|---|---|
| ✓ | Kaydı onayla, devam et. |
| ✗ | Hemen düzeltici eylem başlat, sorumlu kişiye bildir. |
| ? | Ek bilgi veya inceleme gerek. |
4. Sık Yapılan Hata Analizi
- Yetersiz Sorumluluk Tanımı: Kim kontrol yapacak, kim onaylayacak net değilse denetim eksik kalır.
- Periyodik Güncelleme İhmal: Yeni ekipman veya süreç eklenince liste güncellenmez.
- İşçi Katılımının Az Olması: Kontrol listesi sadece yöneticiler tarafından doldurulursa gerçek riskler gözden kaçabilir.
5. Uzman Değerlendirmesi
İş Güvenliği Kontrol Listesi ile İlgili Sık Sorulan Sorular
1. Kontrol listesini ne sıklıkla güncellemeliyim?
Yeni ekipman, süreç değişikliği veya yeni bir risk ortaya çıktığında hemen güncelleme yapılmalıdır. En az yılda bir genel gözden geçirme önerilir.
2. Kontrol listesi kimler tarafından doldurulmalı?
İşyerinde risk taşıyan tüm çalışanlar, yöneticiler ve güvenlik sorumluları birlikte doldurmalı. İşçi katılımı risk farkındalığını artırır.
3. Kontrol listesi dijital olarak tutulmalı mı?
Dijital sistemler veri kaybını önler, raporlamayı kolaylaştırır ve güncellemeleri otomatikleştirir. Ancak basit bir Excel tablosu da yeterli olabilir.
Uzman incelemesi
Bu içerik İç Mimar Hasan Salih Tellioğlu tarafından gözden geçirilmiştir. Son güncelleme: 03.08.2026.